ఆది శంకరాచార్యుల రచనగా ప్రసిద్ధం
శ్రీ లక్ష్మీనృసింహ కరావలంబ స్తోత్రం
సంసార దుఃఖం నుండి ఉద్ధరించమని స్వామి చేయూతను వేడుకునే ప్రార్థన.
కరావలంబం అంటే "చేయూత". ప్రతి శ్లోకంలో భక్తుడు సంసారాన్ని ఒక భయంకర స్థలంగా వర్ణిస్తాడు: దట్టమైన అడవి, అడుగులేని బావి, తుఫాను సముద్రం, దావానలం, వేటగాని వల. ప్రతిసారీ స్వామి చేయి కోసం చేయి చాస్తాడు.
1 నుండి 11 శ్లోకాలు "లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలంబమ్" అనే పల్లవితో ముగుస్తాయి: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, నాకు నీ చేయూతనివ్వు.
శంకరులను బలి ఇవ్వబోయిన కాపాలికుని నుండి నృసింహుడు కాపాడినప్పుడు ఈ స్తోత్రం ఆలపించారని సంప్రదాయం. కాలిన చేతులు స్వస్థపడినప్పుడు అని మరొక కథనం.
- రచయిత
- ఆది శంకరాచార్యుల రచనగా ప్రసిద్ధం
- ఫలం
- సంసార దుఃఖం నుండి ఉద్ధరించమని స్వామి చేయూతను వేడుకునే ప్రార్థన.
- ఛందస్సు
- Vasantatilaka
రికార్డింగ్ ఇంకా లేదు. పారాయణ లయలో శ్లోకాల వెంట సాగడానికి మార్గదర్శక గతిని ఉపయోగించండి.
శ్రీమత్పయోనిధినికేతన చక్రపాణే భోగీన్ద్రభోగమణిరఞ్జితపుణ్యమూర్తే ।యోగీశ శాశ్వత శరణ్య భవాబ్ధిపోత లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
శోభాయమానమైన క్షీరసాగరంలో నివసించేవాడా, చక్రధారీ, ఆదిశేషుని పడగల మణులతో ప్రకాశించే పవిత్ర రూపం కలవాడా, యోగీశ్వరా, శాశ్వతుడా, శరణ్యుడా, భవసాగరాన్ని దాటించే నావా: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, నాకు నీ చేయూతనివ్వు.
బ్రహ్మేన్ద్రరుద్రమరుదర్కకిరీటకోటి- సఙ్ఘట్టితాఙ్ఘ్రికమలామలకాన్తికాన్త ।లక్ష్మీలసత్కుచసరోరుహరాజహంస లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
బ్రహ్మ, ఇంద్ర, రుద్ర, మరుత్తులు, సూర్యుల కోటి కిరీటాలు తాకే నిర్మలమైన పాదపద్మాల కాంతితో శోభించేవాడా, లక్ష్మీదేవి హృదయపద్మంలో విహరించే రాజహంసా: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, నాకు నీ చేయూతనివ్వు.
సంసారఘోరగహనే చరతో మురారే మారోగ్రభీకరమృగప్రవరార్దితస్య ।ఆర్తస్య మత్సరనిదాఘనిపీడితస్య లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
ఓ మురారీ, సంసారమనే భయంకరమైన దట్టమైన అడవిలో తిరుగుతూ, కామమనే భీకర మృగంచే బాధింపబడి, మాత్సర్యమనే ఎండవేడిమికి తపించే ఆర్తుడనైన నాకు: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, చేయూతనివ్వు.
సంసారకూపమతిఘోరమగాధమూలం సమ్ప్రాప్య దుఃఖశతసర్పసమాకులస్య ।దీనస్య దేవ కృపణాపదమాగతస్య లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
అతి భయంకరమైన, అడుగులేని సంసారమనే బావిలో పడి, వందలాది దుఃఖాలనే సర్పాలతో చుట్టుముట్టబడిన దీనుడనైన నాకు, ఓ దేవా: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, చేయూతనివ్వు.
సంసారసాగరవిశాలకరాలకాల- నక్రగ్రహగ్రసననిగ్రహవిగ్రహస్య ।వ్యగ్రస్య రాగరసనోర్మినిపీడితస్య లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
విశాలమైన, భయంకరమైన సంసార సాగరంలో కాలమనే మొసళ్ళచే పట్టుబడి మింగబడుతున్న దేహం కలవాడను, రాగమనే అలలచే కొట్టుకుపోతున్న వ్యాకులుడనైన నాకు: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, చేయూతనివ్వు.
సంసారవృక్షమఘబీజమనన్తకర్మ- శాఖాశతం కరణపత్రమనఙ్గపుష్పమ్ ।ఆరుహ్య దుఃఖఫలితం పతతో దయాలో లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
పాపమే విత్తనంగా, అనంత కర్మలే వందల కొమ్మలుగా, ఇంద్రియాలే ఆకులుగా, కామమే పువ్వులుగా, దుఃఖమే ఫలంగా ఉన్న సంసార వృక్షాన్ని ఎక్కి కిందపడుతున్న నాకు, ఓ దయామయా: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, చేయూతనివ్వు.
సంసారసర్పఘనవక్త్రభయోగ్రతీవ్ర- దంష్ట్రాకరాలవిషదగ్ధవినష్టమూర్తేః ।నాగారివాహన సుధాబ్ధినివాస శౌరే లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
సంసారమనే సర్పం యొక్క భయంకర ముఖం, తీక్ష్ణమైన కోరల విషంతో దగ్ధమై నశించిన రూపం కలవాడను. ఓ గరుడవాహనా, క్షీరసాగరవాసా, శౌరీ: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, నాకు చేయూతనివ్వు.
సంసారదావదహనాతురభీకరోరు- జ్వాలావలీభిరతిదగ్ధతనూరుహస్య ।త్వత్పాదపద్మసరసీశరణాగతస్య లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
సంసారమనే దావానలపు భయంకర జ్వాలలచే ప్రతి రోమం కాలిపోయి బాధపడుతూ, నీ పాదపద్మాలనే సరస్సును శరణుజొచ్చిన నాకు: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, చేయూతనివ్వు.
సంసారజాలపతితస్య జగన్నివాస సర్వేన్ద్రియార్థబడిశాగ్రఝషోపమస్య ।ప్రోత్ఖణ్డితప్రచురతాలుకమస్తకస్య లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
ఓ జగన్నివాసా, సంసారమనే వలలో పడి, ఇంద్రియ విషయాలనే గాలపు కొనకు చిక్కిన చేపలా అంగిలి, తల చీలిపోయిన నాకు: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, చేయూతనివ్వు.
సంసారభీకరకరీన్ద్రకరాభిఘాత- నిష్పిష్టమర్మవపుషః సకలార్తినాశ ।ప్రాణప్రయాణభవభీతిసమాకులస్య లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
సంసారమనే భయంకర గజరాజు తొండపు దెబ్బలకు మర్మస్థానాలు, దేహం నలిగిపోయి, ప్రాణం పోతుందనే భయంతో, పునర్జన్మ భయంతో కలవరపడే నాకు, ఓ సకల ఆర్తి నాశకా: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, చేయూతనివ్వు.
అన్ధస్య మే హృతవివేకమహాధనస్య చోరైః ప్రభో బలిభిరిన్ద్రియనామధేయైః ।మోహాన్ధకూపకుహరే వినిపాతితస్య లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥
ఓ ప్రభూ, ఇంద్రియాలనే బలమైన దొంగలు నా వివేకమనే గొప్ప ధనాన్ని దోచుకోగా గుడ్డివాడనై, మోహమనే చీకటి బావిలో పడద్రోయబడిన నాకు: ఓ లక్ష్మీనృసింహా, చేయూతనివ్వు.
లక్ష్మీపతే కమలనాభ సురేశ విష్ణో వైకుణ్ఠ కృష్ణ మధుసూదన పుష్కరాక్ష ।బ్రహ్మణ్య కేశవ జనార్దన వాసుదేవ దేవేశ దేహి కృపణస్య కరావలమ్బమ్ ॥
ఓ లక్ష్మీపతీ, పద్మనాభా, సురేశా, విష్ణూ, వైకుంఠా, కృష్ణా, మధుసూదనా, పుష్కరాక్షా, బ్రహ్మణ్యా, కేశవా, జనార్దనా, వాసుదేవా, దేవేశా: దీనుడనైన నాకు చేయూతనివ్వు.
యన్మాయయోర్జితవపుః ప్రచురప్రవాహ- మగ్నార్థమత్ర నివహోరుకరావలమ్బమ్ ।లక్ష్మీనృసింహచరణాబ్జమధువ్రతేన స్తోత్రం కృతం సుఖకరం భువి శఙ్కరేణ ॥
ఆయన మాయచే ఏర్పడిన దేహప్రవాహంలో మునిగినవారికి గొప్ప చేయూత అయిన ఈ స్తోత్రాన్ని, లక్ష్మీనృసింహుని పాదపద్మాల తుమ్మెద అయిన శంకరుడు లోకానికి సుఖం కలిగించేలా రచించాడు.
ఈ పాఠం గురించి
ఇది 13 శ్లోకాల మూల పాఠం. కొన్ని ముద్రణల్లో 17 శ్లోకాలు (కరుణారస స్తోత్రం), మరొకదానిలో 25 శ్లోకాలు ఉన్నాయి.